ભારતીય લેખકોના પ્રતિનિધિ તરીકે રમણ સોનીએ ચેક રિપબ્લિકના મુખ્ય શહેર પ્રાગનો ઇન્ટરનેશનલ બુક ફૅર નિમિત્તે પ્રવાસ કરેલો, એનાં સંસ્મરણોને આલેખતા આ પ્રવાસ-કથનમાં એક અભ્યાસીની વિસ્મયસભર પ્રવાસી તરીકેની ઓળખ ઊપસે છે.
પ્રાગની સાહિત્યલક્ષી અનુવાદ-કેન્દ્રી ગતિવિધિઓના આલેખન ઉપરાંત ફ્રાન્ઝ કાફકાના સ્મૃતિભવનની મુલાકાતનું વર્ણન કાફકાને આપણી સામે જીવંત કરી દે છે. પ્રાગની વલ્તાવા નદી, ચાર્લ્સ યુનિવસિર્ટી, પ્રાગનાં વિશિષ્ટ સ્થાપત્યો, પ્રાગનો ઐતિહાસિક ભવ્ય દુર્ગ, પ્રાગનું નાટ્યગૃહ ને ઓપેરા – એનાં વર્ણનોમાં તાદૃશતા છે. પુસ્તકમેળામાં થયેલી સાહિત્યચર્ચાઓ, સાથી લેખકોએ તથા લેખકે પોતે રજૂ કરેલા વિચારોની વાત પણ સુરેખ ને સઘન છે. પુસ્તકમાં ગદ્યરૂપ અને ભાષાકર્મ પણ આસ્વાદ્ય છે.
રમણ સોની
ચાર દાયકા સુધી ગુજરાતી ભાષા-સાહિત્યનું અધ્યાપન કરીને વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીમાંથી નિવૃત્ત થયેલા રમણ સોની (જ. 1946) ગુજરાતીના વિવેચક, નિબંધકાર, અનુવાદક, સંશોધક અને સંપાદક છે. ગુજરાતી વિવેચનના વિશેષો અને વિલક્ષણતાઓ પર એ સતત નજર રાખતા રહ્યા છે. કવિ-વિવેચક ઉશનસ્ પરના શોધનિબંધ પછી એમના વિવેચનસંદર્ભ, સાભિપ્રાય, સમક્ષ, મથવું ન મિથ્યા તથા ગિરિધરો અને પિચ્છધરોની વય્ચે – એવા વિવેચન-ગ્રંથોમાં વસ્તુના નક્કર સ્પર્શ વાળાં વિવેચન-લખાણો એમની પાસેથી પ્રાપ્ત થયાં છે. મરમાળી અભિવ્યિક્તથી નિ:સંકોચપણે નિર્ભિક વિવેચન કરવા છતાં વિવેચનમાં એમનો મૂળ અભિગમ તટસ્થ, વિધાયક અને ઇતિહાસલક્ષી રહ્યો છે. જેની 16 આવૃત્તિઓ થઈ છે એ તોત્તોચાન, ઉપરાંત અમેરિકા છે ને છે જ નહીં જેવા સુબોધ અનુવાદગ્રંથો; વલ્તાવાને કિનારે જેવું લાક્ષણિક પ્રવાસ-પુસ્તક; સાત અંગ, આઠ અંગ અને– જેવો હાસ્યનિબંધ સંગ્રહ સર્જકતાનો સ્પર્શ આપનારાં છે. એમણે કરેલાં અનેકવિધ અભ્યાસશીલ સંપાદનોમાં શાસ્ત્રીયતા અને વિવેચકની સજ્જતાનો સુમેળ છે. પ્રત્યક્ષ જેવા પુસ્તક-સમીક્ષાના સામયિકને અઢી દાયકા સુધી સંપાદિત કરીને સાહિત્યિક પત્રકારત્વના ક્ષેત્રે સંપાદક તરીકે એમણે અમીટ છાપ પાડી છે. નેપથ્યેથી પ્રકાશવતુર્ળમાં તેમ જ અવલોકન-વિશ્વ જેવા ગ્રંથો પ્રત્યક્ષના ઉપક્રમે પ્રકાશિત કરીને એમણે વિવેચન-સંશોધન ક્ષેત્રે ગુજરાતી વિવેચનની આબોહવાને સતત સંચારિત કરી છે.
– કિશોર વ્યાસ
રમણ સોની રચિત અન્ય પુસ્તકો
અન્ય પુસ્તકો
-
-
-
-
-
-
ઇબુક
એકોત્તરશતી
-
-
-
-
-
-
-
-